Friday, January 20, 2012

Ψευδοθηλές, πιπίλες και νιτρώδη


Από Μιχάλη Ιασονίδη, παιδίατρο, Λεμεσό
Ψευδοθηλές, πιπίλες και νιτρώδη
Η ανάρτηση αυτή γίνεται για ενημέρωση των γονιών μετά από ανακοίνωση στον τύπο στις 17/1/2012, που αναφέρει ότι εντοπίστηκαν ψευδοθηλές (πιπίλες μπουκαλιών) από τις Υγειονομικές Υπηρεσίες της Κυπριακής Δημοκρατίας με αυξημένη περιεκτικότητα αζωτούχων ενώσεων (N-Nitrosamines και N-Nitrosatable substances).
Μετά από επικοινωνία με την εταιρεία που εισάγει αυτά τα προϊόντα αναφέρουν ότι αμφισβητούν τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης ανακοίνωσης και επιφυλάσσονται. Πάντως η συγκεκριμένη παρτίδα αφορά 1150 πιπίλες καουτσούκ (NUK First Choice Latex Teat, Size L, Art. No. 10.713.182, Batch No. 268246), από τις οποίες διατέθηκαν στην αγορά οι 200.
Πιο κάτω ακολουθούν ορισμένα στοιχεία που αφορούν τη χημεία και τις επιδράσεις των αζωτούχων ενώσεων, η ανακοίνωση της εταιρείας που εμπλέκεται και η οδηγία της ΕΕ.
N-Nitrosamines και N-Nitrosatable substances
Τα νιτρικά άλατα  είναι χημικές ενώσεις του αζώτου με οξυγόνο που μπορεί να βρεθούν ενωμένες και με άλλες  οργανικές και ανόργανες ενώσεις. Στον ανθρώπινο οργανισμό τα νιτρικά μετατρέπονται σε νιτρώδη.
Ανώτατα επιτρεπτά όρια
Σύμφωνα με τα standard της ΕΕ τα όρια για τα νιτρικά άλατα (NΟ3-) στο πόσιμο νερό είναι 50 mg/L και για τα Νιτρώδη άλατα (NΟ2-) 0,5 mg/L ( οδηγία 98/83/ΕΚ). Στις ΗΠΑ τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα  νιτρικών αλάτων στο πόσιμο νερό έχουν καθοριστεί σε 10 μέρη ανά εκατομμύριο (ppm) (10 mg/L)), και για τα νιτρώδη σε 1 ppm (1mg/L). Σε αυτά τα επίπεδα πιστεύεται ότι δεν προκαλούν κανένα πρόβλημα υγείας.
Πιθανές επιπτώσεις στην υγεία;
  • Μεθαιμοσφαιριναιμία
  • Γαστρικές διαταραχές (Ca στομάχου?)
  • Συγγενείς δυσπλασίες
  • Ενδοκρινολογικά προβλήματα (θυρεοειδή, επινεφριδίων)
  • Αμυλοείδωση
  • Αιμορραγική διάθεση
ΠροέλευσηΤα περισσότερα αζωτούχα υλικά στα φυσικά ύδατα μετατρέπονται σε νιτρικά άλατα, και αποτελούν πηγές συνδυασμένων ενώσεων αζώτου, κυρίως οργανικού αζώτου και αμμωνίας. Πρωτογενείς πηγές οργανικών νιτρικών περιλαμβάνουν τα ανθρώπινα και ζωικά λύματα καθώς και τα αζωτούχα λιπάσματα.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ από την NUK
Προληπτική ανάκληση ψευδοθηλής NUK First Choice Latex TeatSize LArtNo. 10.713.182, Batch No. 268246
Τα προϊόντα NUK συμμορφώνονται με τα υψηλότερα πρότυπα ποιότητας και επιβλέπονται σε μόνιμη βάση από τα αυστηρότερα πιστοποιημένα Συστήματα Διαχείρισης Ποιότητας γι’ αυτό και αποτελούν την επιλογή εμπιστοσύνης εκατομμυρίων καταναλωτών. Επιπρόσθετα, όλες οι παρτίδες προϊόντων NUK εξετάζονται και επιβλέπονται σε μόνιμη βάση από το παγκοσμίου φήμης SGS Institute Fresenius Γερμανίας, το οποίο είναι διαπιστευμένο, μεταξύ άλλων, για εξειδικευμένες εξετάσεις βρεφικών προϊόντων. Οι εξετάσεις αυτές περιλαμβάνουν και τις N – Νιτροζώσιμες ουσίες των οποίων τα επίπεδα είναι σε μόνιμη βάση εντός των αποδεκτών ορίων.
Κατόπιν ενημέρωσης από τις Ιατρικές Υπηρεσίες ότι αναλύσεις που διεξήχθησαν από Τσεχικό εργαστήριο στο προϊόν μας (NUK First Choice Latex Teat, Size L, Art. No. 10.713.182, Batch No. 268246), κατέδειξαν υψηλά επίπεδα Ν – Νιτροζώσιμων ουσιών, η NUK αποφάσισε να εκδώσει προληπτική ανάκληση των προϊόντων της εν λόγω παρτίδας με αριθμό 268246. Ψευδοθηλές από άλλες παρτίδες δεν αποτελούν αντικείμενο ανάκλησης. Από τα 1150 κομμάτια της παρτίδας με αρ.268246 που εισήχθησαν στην Κύπρο ελάχιστα πιθανόν να έχουν διατεθεί στους καταναλωτές καθότι πέραν των 850 κομματιών ευρίσκονται ακόμη σε αποθηκευτικούς χώρους εκτός αγοράς. Τονίζεται ότι ουδεμία αντίστοιχη ανάκληση έχει γίνει σε οποιανδήποτε άλλη χώρα και κανένα τέτοιο επιστημονικό εύρημα έχει προκύψει.
Είμαστε πεπεισμένοι ότι η μερίδα προϊόντων που έτυχε έρευνας από τις Υπηρεσίες είναι ασφαλής και συμμορφώνεται με όλες τις νομικές και επιστημονικές απαιτήσεις και πρότυπα. Για το σκοπό αυτό έχουμε υποβάλει νομότυπα ένσταση κατά των ευρημάτων του Τσεχικού «Ερευνητικού Ινστιτούτου Ζυθοποιίας τα οποία και θεωρούμε εσφαλμένα. Συνεργαζόμαστε πλήρως με τις Κυπριακές Αρχές και παρόλο που η αναγκαιότητα της ανάκλησης έχει ήδη αμφισβητηθεί από τους νομικούς μας συμβούλους, η εταιρεία τηρεί όλες τις υποχρεώσεις της.
Εντούτοις, η ασφάλεια των καταναλωτών αποτελεί το πρωταρχικό μας μέλημα. Για το λόγο αυτό, καλούμε οποιονδήποτε μεμονωμένο καταναλωτή να επιστρέψει προληπτικά τις ψευδοθηλές NUK First Choice Latex Teat της παρτίδας αρ. 268246 στον αντιπρόσωπο μας στην Κύπρο:
NUK Cyprus, Akis Panayiotou & Son Ltd, Γιάννου Κρανιδιώτη 4, 1522 Λευκωσία, Τηλ. 22677038

Οδηγία 93/11/ΕΟΚ της Επιτροπής της 15ης Μαρτίου 1993 σχετικά με την ελευθέρωση Ν-νιτροζαμινών και Ν- νιτροζώσιμων από τις θηλές θηλάστρων και τα ψευδοθήλαστρα (πιπίλες) από ελαστομερές ή καουτσούκ
Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 093 της 17/04/1993 σ. 0037 – 0038
Φινλανδική ειδική έκδοση: Κεφάλαιο 15 τόμος 12 σ. 0167
Σουηδική ειδική έκδοση: Κεφάλαιο 15 τόμος 12 σ. 0167

ΟΔΗΓΙΑ 93/11/ΕΟΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 15ης Μαρτίου 1993 σχετικά με την ελευθέρωση Ν-νιτροζαμινών και Ν-νιτροζώσιμων από τις θηλές θηλάστρων και τα ψευδοθήλαστρα (πιπίλες) από ελαστομερές ή καουτσούκ
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας,
την οδηγία 89/109/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Δεκεμβρίου 1988 για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έλθουν σε επαφή με τρόφιμα (1), και ιδίως το άρθρο 3,
Εκτιμώντας:
ότι τα κοινοτικά μέτρα που προβλέπονται από την παρούσα οδηγία είναι απαραίτητα προς επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων της εσωτερικής αγοράς 7 ότι οι εν λόγω στόχοι δεν μπορούν να επιτευχθούν από τα κράτη μέλη ξεχωριστά 7 ότι, εξάλλου, η υλοποίησή τους σε κοινοτικό επίπεδο προβλέπεται ήδη από την οδηγία 89/109/ΕΟΚ 7 ότι αποδεικνύεται ότι οι θηλές θηλάστρων και τα ψευδοθήλαστρα (πιπίλες) που είναι κατασκευασμένα από ελαστομερές ή καουτσούκ μπορούν να ελευθερώσουν Ν-νιτροζαμίνες και ουσίες δυνάμενες να μετατραπούν σε Ν-νιτροζαμίνες (Ν-νιτροζώσιμες ουσίες) 7 ότι η επιστημονική επιτροπή τροφίμων διατύπωσε γνώμη σύμφωνα με την οποία οι Ν-νιτροζαμίνες και οι Ν-νιτροζώσιμες ουσίες μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την υγεία του ανθρώπου εξαιτίας της τοξικότητάς τους και ότι, ως εκ τούτου, συνέστησε να διατηρείται η μετανάστευση των ουσιών αυτών από τα εν λόγω είδη σε επίπεδα χαμηλότερα του ορίου ανίχνευσης μιας κατάλληλης ευαίσθητης μεθόδου 7 ότι το άρθρο 2 της οδηγίας 89/109/ΕΟΚ ορίζει ότι τα υλικά και αντικείμενα, στην τελική τους μορφή, δεν πρέπει να μεταφέρουν στα τρόφιμα συστατικά σε ποσότητα που είναι δυνατόν να θέσει σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία 7 ότι κατάλληλο μέσο για την επίτευξη του στόχου αυτού για τις θηλές είναι μια ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 3 της οδηγίας 89/109/ΕΟΚ 7 ότι η χρήση ψευδοθηλάστρου μπορεί να ενέχει τους ιδίους κινδύνους και, για το λόγο αυτό, είναι σκόπιμο να θεσπιστούν οι ίδιες διατάξεις και για τα είδη αυτά 7 ότι είναι αναγκαίο να αναληφθεί η προσήκουσα δράση 7 ότι, ως εκ τούτου, η παρούσα οδηγία πρέπει να περιορίζεται να καθορίσει ειδικούς κανόνες σχετικά με την απελευθέρωση των Ν-νιτροζαμινών και Ν-νιτροζωσιμών από τα θήλαστρα και τα ψευδοθήλαστρα στο πλαίσιο γενικής οδηγίας σχετικά με τα ελαστομερή και το καουτσούκ 7 ότι στην παρούσα οδηγία πρέπει να καθορίζονται οι βασικοί κανόνες και τα γενικά κριτήρια για τον προσδιορισμό των ελευθερουμένων Ν-νιτρωδαμινών και Ν-νιτρωδώσιμων ουσιών, αναβάλλοντας για αργότερα τον καθορισμό λεπτομερούς μεθόδου ανάλυσης 7 ότι η μέθοδος ανάλυσης που περιγράφεται με συντομία στα παραρτήματα υιοθετείται ως προσωρινό μέτρο καθόσον χρόνο δεν υπάρχουν περαιτέρω δεδομένα για την απόδοση αυτής της μεθόδου και πιθανές εναλλακτικές μέθοδοι 7 ότι η Επιτροπή έχει αναλάβει να προάγει περαιτέρω την έρευνα ως προς τις μεθόδους ανάλυσης να αναθεωρήσει την προτεινόμενη μεθοδολογία και να εξετάσει τον καθορισμό αναλυτικών ανοχών υπό το φως αυτής της έρευνας 7 ότι τα μέτρα που προβλέπονται από την παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της Μόνιμης Επιτροπής Τροφίμων,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Η παρούσα οδηγία αποτελεί ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 3 της οδηγίας 89/109/ΕΟΚ.
Η οδηγία αφορά την ελευθέρωση Ν-νιτροζαμινών και Ν-νιτροζώσιμων ουσιών από θηλές θηλάστρων και τα ψευδοθήλαστρα (πιπίλες) που κατασκευάζονται από ελαστομερές ή καουτσούκ.
Άρθρο 2
Η θηλές και τα ψευδοθήλαστρα που αναφέρονται στο άρθρο 1 δεν πρέπει να ελευθερώνουν, υπό τις συνθήκες που καθορίζονται στο παράρτημα Ι, Ν-νιτροζαμίνες και Ν-νιτροζώσιμες ουσίες δυνάμενες να ανιχνευθούν με μέθοδο εξακριβωμένης καταλληλότητας, η οποία είναι σύμφωνη με τα κριτήρια του παραρτήματος ΙΙ και μπορεί να προσδιορίσει τις ακόλουθες ποσότητες:
- 0,01 mg του συνόλου των ελευθερουμένων Ν-νιτροζαμινών/kg των μέρων των θηλών ή ψευδοθηλάστρων που αποτελούνται από ελαστομερές ή καουτσούκ,
- 0,1 mg του συνόλου των Ν-νιτροζωσιμών/kg των μέρων των θηλών ή ψευδοθηλάστρων που αποτελούνται από ελαστομερές ή καουτσούκ.
Άρθρο 3
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία από την 1η Αρπιλίου 1994. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.
Τα κράτη μέλη:
- επιτρέπουν, από την 1η Απριλίου 1994, την εμπορία και χρήση θηλών και ψευδοθηλάστρων που είναι σύμφωνες με την παρούσα οδηγία,
- απαγορεύουν, από την 1η Απριλίου 1995, την εμπορία και χρήση θηλών και ψευδοθηλάστρων που δεν είναι σύμφωνες με την παρούσα οδηγία.
2. Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις διατάξεις της παραγράφου 1, αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής αποφασίζεται από τα κράτη μέλη.
Άρθρο 4
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Βρυξέλλες, 15 Μαρτίου 1993.
Για την Επιτροπή Martin BANGEMANN Μέλος της Επιτροπής
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι
ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΜΕΝΩΝ Ν-ΝΙΤΡΩΖΑΜΙΝΩΝ ΚΑΙ Ν-ΝΙΤΡΟΖΩΣΙΜΩΝ ΟΥΣΙΩΝ
1. Υγρό της δοκιμασίας (διάλυμα δοκιμασίας σιέλου) Για την παρασκευή του υγρού δοκιμής-ελευθέρωσης διαλύουμε 4,2 g όξινου ανθρακικού νατρίου (NaHCO3), 0,5 g χλωριούχου νατρίου (NaCl), 0,2 g ανθρακικού καλίου (K2CO3) και 30,0 mg νιτρώδους νατρίου (NaNO2) σε ένα λίτρο απεσταγμένου νερού ή νερού ισοδύναμης καθαρότητας. Το διάλυμα πρέπει να έχει pH 9.
2. Συνθήκες της δοκιμασίας Δείγματα υλικού προερχόμενα από κατάλληλο αριθμό θηλών ή ψευδοθηλάστρων της ίδιας παρτίδας εμβαπτίζονται στο υγρό της δοκιμασίας ελευθέρωσης επί 24 ώρες σε θερμοκρασία 40 °C (± 2 °C).
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ
ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ Ν-ΝΙΤΡΩΖΑΜΙΝΩΝ ΚΑΙ Ν-ΝΙΤΡΟΖΩΣΙΜΩΝ ΟΥΣΙΩΝ
1. Η ελευθέρωση των Ν-νιτροζαμινών προσδιορίζεται σε ένα δείγμα από κάθε διάλυμα που λαμβάνεται σύμφωνα με το παράρτημα Ι. Οι Ν-νιτροζαμίνες εκχυλίζονται από το δείγμα με διχλωρομεθάνιο (DMC) ελεύθερο νιτροζαμινών και προσδιορίζονται με αέρια χρωματογραφία.
2. Η ελευθέρωση των Ν-νιτροζώσιμων ουσιών προσδιορίζεται σε άλλο δείγμα από κάθε διάλυμα που λαμβάνεται σύμφωνα με το παράρτημα Ι. Οι νιτροζώσιμες ουσίες μετατρέπονται σε νιτροζαμίνες με οξύνιση του δείγματος με υδροχλωρικό οξύ. Στη συνέχεια οι νιτροζαμίνες εκχυλίζονται με διχλωρομεθάνιο και προσδιορίζονται με αέρια χρωματογραφία.